Almanya’da Yaşayan Türkler İçin Alacak ve Borçlu Tespiti

Almanya’da Borçlu Adres Tespiti Nasıl Yapılıyor?

Orada ikamet eden herkes taşındığı adresi belediyeye bildirmek zorunda. Anmeldung denen bu kayıt, ülkedeki adres sisteminin omurgası. İyi haber şu: bu kayıt tümüyle kapalı değil, koşulları belli bir açıklık taşıyor. Çerçeveyi Bundesmeldegesetz (BMG) çiziyor ve iki ayrı sorgulama tanıyor.

Aradaki farkı bilmek önemli, çünkü borçlu tespiti dosyalarında işe yarayan çoğu zaman ikincisi oluyor.

Pratikte bir ayrıntı daha var. Kişisel verilerin korunmasına ilişkin genel kural, veriyi alan tarafın ilgili kişiyi bilgilendirmesini öngörüyor. BMG, genişletilmiş sorguda bu bilgilendirmenin hukuki talebin ileri sürülmesini zora sokacağı hâllerde sınırlanabileceğini kabul ediyor. Yani borçlunun sorgudan anında haberdar olması otomatik bir sonuç değil.

Başvuruyu Türkiye’den tek başına yürütmek zor; dil, yetkili birim ve menfaatin nasıl ortaya konacağı ayrı ayrı bilgi istiyor. Sahada ekibi olan bir büro devreye girdiğinde süreç hem doğru mercie gidiyor hem kısalıyor. Almanya’daki bu işi yürüten ekibimiz duruyor; şehir bazında Berlin, Köln ve Frankfurt ofislerimiz borçlu adres tespiti dosyalarının çoğunu üstleniyor. Kayıttan çıkan adresin gerçekten kullanılıp kullanılmadığını ise saha teyidi ile teyit ediyoruz.

Alman İcrasında Borçlu Mal Beyanına Zorlanabiliyor mu?

Türkiye’deki mal beyanı kurumunun Almanya’daki karşılığı Vermögensauskunft. Sayfalarda pek geçmeyen ama alacaklı için en işlevsel araçlardan biri.

İşleyiş şöyle. Önce icra edilebilir bir belgeniz olması gerekiyor. Sonra icra memuru (Gerichtsvollzieher) borçluyu mal beyanına çağırıyor. Borçlu; işvereni ve gelir durumunu, banka hesaplarını, menkul kıymet hesaplarını, kripto varlıklarını, taşınmazlarını, hayat sigortası poliçelerini ve üçüncü kişilerdeki alacaklarını beyan etmek zorunda.

Gelmezse ya da haklı bir sebep göstermeden beyandan kaçınırsa alacaklı, beyanın zorla alınması için tutuklama kararı talep edebiliyor. Ceza değil, zorlama aracı; borç ödenmediği için değil, beyan verilmediği için uygulanıyor.

Beyan verildikten sonra kişi borçlu siciline (Schuldnerverzeichnis) giriyor ve kural olarak iki yıl boyunca yeniden beyana çağrılamıyor. Mali durumunda kayda değer bir düzelme olduğuna işaret eden somut veri varsa bu süre beklenmiyor.

İşte araştırmanın değeri burada ortaya çıkıyor. Beyanda “hiçbir şeyim yok” diyen bir borçlunun iki yıl boyunca dokunulmaz hâle gelmesi, ancak o beyanın gerçeği yansıtmadığını gösteren bir bulgu üretilemediği sürece geçerli. Beyan ile fiilî durum arasındaki farkı ortaya koymak, bu pencereyi erken açabiliyor.

Mal Kaçırma Şüphesi: İki Ülke, İki Ayrı Yol

Borçlunun, takip yaklaşırken taşınmazını ya da aracını eşine veya bir yakınına geçirmesi bu işin klasiği. Her iki hukuk düzeni de buna bir cevap üretmiş, ama mekanizmalar ve süreler birbirinden farklı.

Türkiye Ayağında Tasarrufun İptali Davası

Tablodaki süreler neden önemli? Çünkü dosya açılmadan önce hangi tarihlerin taranacağını belirliyorlar. Orada on yıl geriye bakılabilen bir başlık varken, Türkiye tarafında tasarruf tarihinden itibaren işleyen beş yıllık hak düşürücü süre var. Geç fark edilen bir devir, hukuken tartışmasız olsa bile süre yüzünden kapanabiliyor.

Bizim bu aşamadaki işimiz dar ve net: devrin tarihi, beyan edilen bedel, tarafların birbirine yakınlığı ve bedelin fiilen ödenip ödenmediği. Dördü bir arada belgelenmeden iddia ayakta durmuyor. Bulgunun dosyaya hangi biçimde gireceğini delil toplama sayfasında yazdık. Miras dosyalarında da aynı tablo çıkıyor; orada karşı taraf borçlu değil diğer mirasçılar oluyor. Tereke Fransa sınırlarına uzanıyorsa Fransa’da miras ve mirasçı araştırması başlığına bakın.

Mal Varlığı Araştırması: Kayıtta Görünmeyeni Bulmak

Borçlu tespiti bittiğinde iş bitmiyor: resmî kayıtlarda üzerine hiçbir şey görünmeyen bir borçlu, gerçekten varlıksız olmayabilir. Mal varlığı araştırmasının bu aşamasına uluslararası tahsilat literatüründe yaşam standardı analizi deniyor.

Bakılan şey basit: kişinin fiilen kullandığı araç kimin adına kayıtlı, oturduğu konutun kirası kimin hesabından ödeniyor, işletmede resmî bir sıfatı olmadan karar veriyor mu. Gözlemler tek başına delil sayılmıyor; araştırmanın nereye yoğunlaşacağını gösteren işaretler. Somut sonuç, buradan hareketle ulaşılan kayıtlardan çıkıyor.

Memleket ayağında tapu, araç ve ticaret sicili kayıtları ile kişi hakkında açılmış diğer icra dosyaları ayrı ayrı sorgulanabiliyor. Almanya ayağında sık sorulan SCHUFA konusunda ise net olalım: bu veriye üçüncü kişiler erişemiyor, yalnızca kişinin kendisi kendi kaydının bir kopyasını isteyebiliyor. Alacaklıya açık olan kaynaklar nüfus kaydı, ticaret sicili ve borçlu sicili.

Kira alacaklarında da benzer bir duvar var: tahliye kararı alınıyor, tahsil edilecek varlık bulunamıyor. Bu tür dosyaların adım sırasını Mietnomaden ve kira alacağı araştırması başlığı altında topladık. Hangi yöntemin nerede durduğunu ise etik ve yasal sınırlar sayfasına yazdık.

Almanya’da Kredi Çekip Türkiye’ye Dönenler

Sık sorulan bir soru: “Almanya’da borcum var, kesin dönüş yapsam ne olur?” Soruyu soranların beklentisi genelde borcun erişilemez hâle gelmesi. Mekanizma böyle çalışmıyor.

Alacaklı Almanya’da bir karar aldıysa, o kararı Türkiye’de icra ettirmek için yukarıda anlattığımız tenfiz yolunu kullanabiliyor. Türk bankasından çekilmiş bir kredide ise ara basamak bile yok; dosya doğrudan Türk mahkemesine ve oradan Türkiye’deki mal varlığına gidiyor.

Takibin başlatılıp başlatılmayacağını belirleyen şey alacağın büyüklüğü ve tahsil ihtimali. Küçük tutarlarda alacaklı maliyet-fayda hesabı yapıp vazgeçebiliyor; tutar büyüdükçe bu ihtimal düşüyor. Buna internette dolaşan kesin eşik rakamları vermek doğru olmaz, çünkü karar kurumun kendi politikasına göre değişiyor.

Aile Üyelerinin Malları Etkilenir mi?

Borç kişiseldir; eşin ya da çocukların kendi adlarına kayıtlı malları doğrudan takibe konu olmaz. Tablo yalnızca bir noktada değişiyor: borçlu kendi malını hacizden kaçırmak için onlara devretmişse. O zaman konu artık ailenin malı değil, devrin kendisi oluyor ve yukarıdaki iptal mekanizmaları devreye giriyor.

İhracat Alacaklarında Firma Araştırması

Mesele bireysel alacaklarla sınırlı kalmıyor. Almanya, Türkiye’nin en büyük ticaret ortaklarından biri ve ödemesini alamayan Türk firması sayısı az değil.

Kurumsal dosyada araştırma farklı ilerliyor. Şirketin hâlâ faal olup olmadığı, yetkilisinin kim olduğu ve sermaye yapısı Alman ticaret sicilinden (Handelsregister) görülebiliyor. Açılmış bir iflas süreci varsa bu, resmî iflas ilanlarından takip ediliyor. Bir de kâğıt üzerinde faal görünüp fiilen adresinde bulunmayan şirketler var; orada tek yol saha ziyareti.

Dava açmadan önce bu üçünü bilmek, alacağın tahsil edilebilir olup olmadığını baştan gösteriyor. Kurumsal kapsamımızın tamamı hizmetler sayfasında; ortaklık öncesi doğrulama için geçmiş doğrulama yöntemlerimize, dijital varlık kaynaklı zararlar için kripto dolandırıcılığı sayfalarımız var.