Şu an müsaitiz — ücretsiz ön görüşme 7/24 destek WhatsApp'tan yazın

Almanya’da Yaşayan Türkler İçin Alacak ve Borçlu Tespiti

Tahsil edilemeyen bir alacağın arkasında çoğu zaman çözülmemiş bir hukuk sorusu durmuyor. Senet elde, ikrar kayıtta, takip açılmış olabilir; muhatabın nerede oturduğu bilinmediği sürece hiçbiri ilerlemiyor. Dosyanın birinci basamağı bu nedenle borçlu tespiti sayılıyor.

Buradaki konu, Türkiye ile Almanya arasında askıda kalmış alacaklar. Talep iki yönden geliyor: Almanya’da oturup memleketteki muhatabına ulaşamayan alacaklı, bir de Türkiye’de oturup muhatabı Almanya’ya göçmüş alacaklı. Aşağıda hangi kaydın kime açık olduğunu, hangi sürenin ne zaman işlemeye başladığını ve araştırmanın dosyayı tam olarak nerede kilitten kurtardığını yazdık.

Geçen bütün madde numaralarının resmî metinlerini sayfanın sonundaki listeye koyduk; isterseniz tek tek karşılaştırabilirsiniz.

Almanya ve Türkiye arasında borçlu tespiti ve alacak takibi dosyası
  • Muhatabın hangi şehirde oturduğu Alman kayıtlarından nasıl çıkıyor.
  • İcra memurunun hangi kurumdan hangi bilgiyi isteyebildiği.
  • Mal beyanı formunun borçluya zorunlu kıldığı iki kalem.
  • Yakınına geçirilmiş bir taşınmazın hangi tarihe kadar geri alınabildiği.
  • Alman mahkemesinden çıkmış kararın memlekette ne zaman işe yaradığı.

Sayfa boyunca hem Alman hem Türk mevzuatına ayrı ayrı bakıyoruz, çünkü bu dosyalarda iki takvim aynı anda işliyor ve biri dolduğunda öteki hâlâ açık kalabiliyor.

Gelen taleplerin çoğunda belge tamam. Eksik olan tek şey, kime ve nereye tebligat çıkarılacağı. Adres yanlışsa ödeme emri geri dönüyor, dosya beklemeye giriyor ve bu bekleme sırasında zamanaşımı ile hak düşürücü süreler kendi başlarına işlemeye devam ediyor.

Alacak dosyasında ilk harcanacak para bu yüzden avukatlık masrafı değil, adresin doğrulanması oluyor. Yanlış adrese çıkan evrak, hem harcı hem aylarca süren tebligat çevrimini boşa götürüyor.

Sorgudan çıkan şey yalnız bir sokak adı da olmuyor. Kişinin o adrese hangi tarihte girdiği, borçlunun öncesinde nerede oturduğu, kayıtlarda eşinin görünüp görünmediği de aynı sorgudan çıkıyor; mal kaçırma incelemesinde bunların her biri ayrı bir başlangıç noktası.

Yürüyor. Muhatabın başka bir ülkede yaşaması, takibin açılmasına engel oluşturmuyor. Değişen şey usul: dosya aynı hızla ilerlemiyor ve bazı yollar baştan kapalı.

Memlekette ilamsız takip hızlı bir yol; ödeme emri çıkıyor, itiraz gelmezse süreç kendiliğinden ilerliyor. Muhatap yurt dışındaysa aynı basamak uluslararası adlî yardımlaşma kanalına giriyor. Türkiye de Almanya da hukukî ve ticarî konularda tebligata ilişkin 1965 tarihli Lahey Sözleşmesi’ne taraf; evrak merkezî makamlar üzerinden iletiliyor.

Sonuç, aylarla ölçülen bir bekleme. Adres hatalıysa o beklemenin sonunda elinize tebliğ edilememiş bir evrak geliyor ve sayaç başa dönüyor.

Türkçe sayfalarda sık karşılaşılan bir yanlışı düzeltelim. “Avrupa Ödeme Emri” diye anlatılan mekanizmanın Almanya’daki muhataplar için kullanılabileceği yazılıyor. Kullanılamıyor: o düzenleme yalnızca Birlik üyesi ülkeler arasındaki sınır ötesi alacaklar için işliyor ve Türkiye o çerçevenin parçası değil. Buradan bakan bir dosyada o kapı yok.

Elinizde Alman mahkemesinden çıkmış bir karar varsa, onu memlekette uygulatmak için tenfiz gerekiyor; dayanak 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun. İki kavram sürekli birbirine karışıyor:

  • Tanıma, kararın burada kesin delil ya da kesin hüküm sayılmasını sağlıyor. Tanımada karşılıklılık şartının uygulanmayacağı maddenin lafzında açıkça yazılı (m.58/1).
  • Tenfiz, kararın icraya konulabilmesi demek ve burada karşılıklılık aranıyor (m.54/1-a). Şu kadar ki bu şart üç yoldan birisiyle karşılanabiliyor: karşılıklılık esasına dayanan bir anlaşma, bunu öngören bir kanun maddesi yahut fiilen süregelen uygulama.

Tenfiz kararında görevli mahkeme kural olarak asliye mahkemesi; aile hukukundan doğan kararlara aile mahkemesi bakıyor. Dosyaya kararın aslı, kesinleşme şerhi, apostil ve yeminli çevirisi giriyor. Aynı yol ters yönde de işliyor; kararların sınır ötesine taşınmasını velayet ve boşanma dosyaları üzerinden ayrıca anlatmıştık.

Çoğu metinde “iki ülke arasında anlaşma yok” yazılı. Doğrusu daha ince. Türkiye ile Almanya arasında hukukî ve ticarî işlerde adlî yardıma ilişkin 1929 tarihli bir mukavelename var; 1622 sayılı Kanunla onaylanmış, 4 Haziran 1930 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanmış ve 18 Kasım 1931’de yürürlüğe girmiş.

Ne var ki o metin adlî yardım alanını düzenliyor; yabancı kararların icra edilebilirliğini kapsamıyor. Oradan çıkan kararların burada tenfiz edilebilmesi bu yüzden anlaşmaya değil, kanunun saydığı üçüncü yola, yani fiilî uygulamaya dayanıyor. Karşı yakada da karşılıklılık aynı biçimde, fiilî duruma bakılarak değerlendiriliyor.

Oradaki adres kaydı, alacaklı açısından Türkiye’deki nüfus kaydından daha erişilebilir. Kayıt kapalı değil; koşulları kanunla çizilmiş bir açıklık taşıyor. Çerçeveyi Bundesmeldegesetz koyuyor.

Bir konuta girenin iki hafta içinde belediyeye kaydolması gerekiyor (§17 Abs.1 BMG). Konuttan çıkıp ülke içinde yeni bir konuta girmeyen kişi de aynı sürede kaydını kapatmak zorunda; yurt dışına çıkış bu hükmün içine giriyor.

İki haftalık süre, borçlu tespiti bakımından iki şey anlatıyor. Birincisi, göç eden birinin kaydı genelde kısa süre içinde güncelleniyor. İkincisi, kaydını hiç kapatmadan ayrılan kişinin son adresi sistemde durmaya devam ediyor; bu da takibin hangi yılda nereye çıkarıldığını açıklıyor.

Mevzuat iki ayrı sorgulama tanıyor ve aradaki farkı bilmek önemli, çünkü alacak dosyalarında işe yarayan çoğunlukla ikincisi:

Basit sorgu (§44 BMG)Genişletilmiş sorgu (§45 BMG)
Verilen kalemlerSoyadı, adlar, doktor unvanı, güncel adresler; kişi vefat etmişse ölüm olgusuÖnceki adlar; doğum tarihi ve yeri; medeni hâlin yalnız evli olup olmama kısmı; güncel uyruklar; önceki adresler; giriş ve çıkış tarihleri; yasal temsilcinin adı ve adresi; eş veya partnerin adı ve adresi; ölüm tarihi ve yeri
Aranan şartKişinin sorudaki verilerle tekil olarak belirlenebilmesi; soyadı, önceki ad, adlar, doğum tarihi, cinsiyet ya da bir adres bu işe yarıyorBaşvuranın korunmaya değer bir menfaati bulunduğunu inandırıcı biçimde ortaya koyması
Alacaklı için anlamıMuhatap tek bir isim ve doğum tarihiyle ayırt edilebiliyorsa güncel adres geliyorMuaccel bir alacağı gösteren belge tipik dayanak kabul ediliyor; giriş ve çıkış tarihleri ayrıca mal kaçırma incelemesinin tarih aralığını veriyor
Yasak ve sınırVeriler reklam ve adres ticaretinde kullanılamıyor; ticari amaç varsa başvuruda beyan edilmesi gerekiyorMenfaat inandırıcı bulunmazsa talep karşılanmıyor
Alman adres kaydında iki sorgulama türü ve alacak dosyasındaki karşılıkları.

Veri korumasının genel kuralı, veriyi alan tarafın ilgili kişiyi bilgilendirmesini öngörüyor. Genişletilmiş sorguda ise bu yükümlülüğün düştüğü bir hâl tanınmış: bilgilendirme hukukî bir menfaati, özellikle hukukî taleplerin ileri sürülmesini zora sokacaksa yükümlülük doğmuyor (§45 Abs.2 BMG).

Buna bir denge kuralı eşlik ediyor ve çoğu yerde atlanıyor: ilgili kişinin bilgilendirilmedeki menfaati ağır basıyorsa istisna uygulanmıyor. Yani sorgunun gizli kalması otomatik bir sonuç değil, somut dosyaya bakılarak belirlenen bir durum.

Başvuruyu buradan tek başına yürütmek zor; dil, yetkili birim ve menfaatin hangi belgeyle ortaya konacağı ayrı ayrı bilgi istiyor. Sahada ekibi olan bir büro girdiğinde evrak doğru mercie gidiyor ve bekleme kısalıyor. Alman hattındaki ekibimiz başvuruları yürütüyor; şehir bazında Berlin, Köln ve Frankfurt büroları dosyaların büyük kısmını üstleniyor. Kayıttan çıkan adresin fiilen kullanılıp kullanılmadığını ise yerinde teyit ile doğruluyoruz.

Memlekette bilinen mal beyanı kurumunun Alman karşılığı Vermögensauskunft. Türkçe kaynaklarda neredeyse hiç geçmiyor, oysa alacaklının elindeki en işlevsel araçlardan biri.

İşleyiş şöyle kuruluyor: önce icraya konulabilir bir belgeniz olması gerekiyor, ardından icra memuru (Gerichtsvollzieher) muhatabı beyana çağırıyor.

İstenen şey, borçlunun kendisine ait bütün değerleri göstermesi. Doğum adı, doğum tarihi ve yeri de beyana giriyor; tüzel kişilerde firma, ticaret sicili numarası ve merkez bildiriliyor. Üçüncü kişilerdeki alacaklar bakımından kanun bir adım daha atıyor: alacağın sebebi ve ispat vasıtası da gösterilmek zorunda (§802c Abs.2 ZPO).

Beyan, doğruluğu ve eksiksizliği tutanağa yeminle teyit edilerek alınıyor. Ayrıntı tek başına bir baskı unsuru taşıyor; yanlış teyidin karşılığı medenî hukukta değil, ceza hukukunda aranıyor.

Haczi açıkça caiz olmayan bazı eşyaların sayılmasına gerek bulunmuyor; değişim haczi ihtimali varsa onlar da listeye giriyor.

Burası sayfanın en az bilinen kısmı. Resmî form borçluya iki ayrı soruyu zorunlu kılıyor ve ikisi de doğrudan mal kaçırmaya bakıyor:

  • Duruşma gününden geriye iki yıl içinde kendisine yakın kişilere yaptığı ivazlı devirler.
  • Aynı tarihten geriye dört yıl içinde yaptığı ivazsız kazandırmalar; düşük değerli mutat hediyeler bunun dışında.

Sürelerin iptal davasındaki pencerelerle birebir örtüştüğüne dikkat edin. Yani alacaklı, yakınına geçirilmiş bir taşınmazı kendi başına bulmak zorunda değil; kanun o soruyu zaten borçluya soruyor. Saklama hâlinde ortaya çıkan şey bir boşluk değil, yeminle verilmiş eksik beyan oluyor.

Muhatap randevuya mazeretsiz gelmezse ya da beyandan sebep göstermeden kaçınırsa, alacaklının talebi üzerine mahkeme yakalama kararı veriyor; kararı icra memuru infaz ediyor (§802g ZPO). Amaç cezalandırmak değil, beyanı almak.

Zorlama hapsi altı ayı geçemiyor (§802j Abs.1 ZPO). Kendi talebiyle borçluyu erken tahliye ettiren alacaklı yeniden hapis isteyemiyor; altı ayı tamamlamış bir borçluyu başka bir alacaklının yeniden hapsettirmesi de iki yıl boyunca ek şartlara bağlı.

Beyan verildikten sonra kişi iki yıl boyunca yeniden beyana çağrılamıyor. Malî durumunda esaslı bir değişiklik olduğuna işaret eden inandırıcı veri sunulursa bu süre beklenmiyor (§802d Abs.1 ZPO).

Çoğu metnin yazmadığı kısım şu: yeni beyan gerekmediği hâlde icra memuru alacaklıya son listenin bir çıktısını gönderiyor; bundan feragat etmek de mümkün değil. Veriyi yalnızca icra amacıyla kullanabiliyor ve amaç tükenince silmek zorunda; borçluya da bilgi veriliyor.

İki yıllık süre demek ki kapı kapatmıyor, pencereyi daraltıyor. Elinizdeki şey güncel bir beyan değil, ama bir önceki beyanın tam metni oluyor; mal varlığı araştırmasında karşılaştırma yapılacak taban da budur.

Borçlu kendisi konuşmasa bile icra memuruna üç ayrı kurumdan bilgi isteme yetkisi tanınmış durumda (§802l ZPO). Türkçe anlatımlarda o madde hemen hiç geçmiyor; oysa beyandan kaçan bir muhatapta dosyayı yürüten şey tam olarak burası.

Sorulan kurumGelen bilgi
Yasal emeklilik kurumu (Rentenversicherungsträger); ek şartlarla meslekî emeklilik kuruluşuBorçlunun hâlen çalıştığı işverenin adı yahut firması ve adresi
Federal Vergi Dairesi (Bundeszentralamt für Steuern)Alman vergi usul kanunu (Abgabenordnung) uyarınca banka hesabı verilerinin çağrılması
Federal Motorlu Taşıtlar Dairesi (Kraftfahrt-Bundesamt)Borçlu zilyet olarak kayıtlı bir araç varsa araca ve zilyede ait veriler
Borçlu beyandan kaçtığında icra memurunun başvurabildiği üç resmî sorgu.

Yetki sınırsız değil; sorgular açıkça koşula bağlanmış. Maddede sayılan hâller şunlar: beyana davetin tebliğ edilememesi ve kayıt makamının güncel adres bilmediğini bildirmesi, borçlunun beyan yükümlülüğünü yerine getirmemesi, bir de beyanda görünen değerlerin alacağın tamamını karşılamayacak olması. Hangi hâlin hangisiyle birleştiği maddenin kendi lafzında yazılı; talep bu yüzden ayağı yere basan bir gerekçeyle sunulmak zorunda.

Maddenin ikinci fıkrası ise alacaklıyı değil borçluyu koruyor: icra için gerekli olmayan veri gecikmeksizin siliniyor ya da işlenmesi sınırlanıyor ve silme işlemi tutanağa geçiriliyor.

Pratikteki anlamı şu. Muhatap susmayı seçtiğinde elinizde kalan tek şey tahmin olmuyor; işvereni, hesabının hangi bankada olduğu ve adına kayıtlı aracı, kanunun çizdiği sınır içinde resmî kanaldan sorulabiliyor. Araştırmanın görevi de bu talebi dayanaklı hâle getirecek olguyu üretmek.

Alacaklıya açık olan Alman kayıtları adres kaydıyla bitmiyor. İki sicil daha var ve ikisinin erişim mantığı birbirinden farklı.

Yaygın bir yanlış, borçlu sicilinin (Schuldnerverzeichnis) beyan verenleri topladığını sanmak. Beyanı vermiş olmak kayıt sebebi değil; kanun üç ayrı sebep sayıyor (§882c Abs.1 ZPO): borçlunun beyan yükümlülüğünü hiç yerine getirmemesi, beyandaki değerlerle alacaklının tamamen tatmin edilmesinin açıkça mümkün görünmemesi, bir de beyandan sonraki bir ay içinde borcun tamamen ödendiğinin icra memuruna ispatlanmaması. Üçüncü sebep, usulüne göre belirlenmiş bir ödeme planı yürürlükteyken işlemiyor.

Kaydı icra memurunun emri doğuruyor, sicili merkezî icra mahkemesi tutuyor. Kaydedilen kalemler arasında soyadı ve adlar, doğum tarihi ve yeri, ikametgâh yahut merkez, dosya numarası ve kaydın sebebi bulunuyor.

Sicile bakma hakkı herkese değil, belli bir amaca bağlanmış ve o amaçlar tek tek sayılmış durumda (§882f ZPO). Listenin başında icra amacı geliyor. Ardından ekonomik güvenilirliği denetleme yükümlülüğü, kamusal edimlerin şartlarının incelenmesi, borçlunun ödememesi yüzünden doğacak ekonomik zararın önlenmesi, ceza takibi, kişinin kendi kaydını sorması ve adlî personelin denetimi sayılıyor.

Yani alacaklı sıfatı tek başına yeterli değil; bakma talebinin bu amaçlardan birine oturması gerekiyor. Alınan bilgi de yalnız iletildiği amaçla kullanılıyor ve sonra siliniyor.

Kayıt, kayıt emrinin verildiği tarihten itibaren üç yıl sonra siliniyor (§882e ZPO). Borcun tamamen ödendiği merkezî icra mahkemesine ispatlanırsa silme daha erken yapılıyor. Kayıt sebebi baştan yoksa ya da sonradan ortadan kalkmışsa, bir de kayıt emrinin kaldırıldığını gösteren icra edilebilir bir karar sunulmuşsa aynı sonuç doğuyor.

Üç yıllık süre alacaklı için bir ipucu taşıyor: sicilde duran bir kayıt, kayıt emrinin en çok üç yıl önce verildiğini gösteriyor. Araştırmanın hangi tarih aralığına odaklanacağını buradan çıkarıyoruz.

Sık gelen sorulardan biri SCHUFA. Burada net olalım: SCHUFA bir devlet sicili değil, özel bir kredi bilgi şirketi. Verisini kendi sözleşmeli kurumlarına, kurulacak yahut süren bir sözleşme ilişkisi çerçevesinde veriyor. Takip ettiğiniz alacakla ilgisi olmayan bir alacaklı sıfatı size o kayda bakma hakkı doğurmuyor.

Kişinin kendisi ise veri koruma mevzuatı uyarınca kendi kaydının bir kopyasını isteyebiliyor. Dosyada bu kopya bazen müvekkilin kendi geçmişini göstermek için işe yarıyor, borçlunun malvarlığını göstermek için değil.

Şirket dosyalarında iyi bir haber var: ticaret sicilinden veri ve belge çekmek 1 Ağustos 2022’den beri ücretsiz. Aynı değişiklikle sicil kayıtlarının ayrı bir mecrada ilanı da kaldırıldı; kayıtlar artık eyaletlerin ortak sicil portalında ilk çağrıldıklarında ilan edilmiş sayılıyor.

Bunun alacaklıya getirdiği şey somut: şirketin hâlâ faal olup olmadığını, yetkilisini ve merkezini masraf yapmadan görebiliyorsunuz.

Takip yaklaşırken taşınmazını yahut aracını eşine veya bir yakınına geçirmek, bu dosyaların klasiği. Her iki hukuk düzeni de buna cevap üretmiş durumda; mekanizmalar ve süreler ise birbirinden ayrı işliyor.

Kuzeydeki dayanak Anfechtungsgesetz. Metin önce bir giriş şartı koyuyor: icra edilebilir bir belge ve muaccel bir alacak (§2 AnfG). Dava borçluya değil, malı devralana açılıyor. Ardından dört ayrı pencere açılıyor:

  • On yıl. Borçlunun alacaklılara zarar verme kastıyla yaptığı işlem, iptal tarihinden geriye on yıl içindeyse iptale tabi. Burada ek bir şart aranıyor: karşı tarafın o kastı bilmesi. Bilme, karşı taraf borçlunun ödeme güçsüzlüğünün yaklaştığını ve işlemin alacaklıları zarara soktuğunu biliyorsa varsayılıyor (§3 Abs.1). Geriye en uzun bakan pencere budur; karşılığında en ağır ispat yükünü taşıyor.
  • Dört yıl. İşlem karşı tarafa teminat yahut tatmin sağlamışsa geriye bakılan süre dört yıla iniyor (§3 Abs.2).
  • İki yıl. Borçlunun kendisine yakın bir kişiyle yaptığı ve alacaklıları doğrudan zarara sokan ivazlı sözleşme için süre iki yıl (§3 Abs.4).
  • Dört yıl. Karşılıksız edimler iptal tarihinden geriye dört yıl içinde kalıyorsa iptal edilebiliyor; düşük değerli mutat hediyeler bu kapsamın dışında (§4).

Memleket tarafında aynı iş İcra ve İflâs Kanunu’nun iptal davası hükümleriyle yürüyor. Davayı açabilmek için elinde muvakkat yahut kesin aciz vesikası bulunması gerekiyor; dava borçlunun yanında malı devralana, ölmüş lehtarların mirasçılarına ve kötü niyetli üçüncü kişilere yöneltiliyor (m.277).

  • İki yıl. Bağışlamalar ve ivazsız tasarruflarda geriye bakılan süre, haciz yahut aciz veya iflâstan önceki iki seneyi geçemiyor (m.278). Eş ve yakın hısımlarla yapılan işlemlerde bedelin nispetsizliği de aynı maddede karine sayılıyor.
  • Bir yıl. Çoğu Türkçe anlatımda atlanan pencere bu: aciz hâlindeki borçlunun bir yıl içinde yaptığı rehin tesisi, borç ödemesi ve benzeri tasarruflar ayrı bir bende bağlanmış (m.279). Karşı taraf borçlunun durumunu bilmediğini ispatlarsa bu bent işlemiyor.
  • Beş yıl. Zarar verme kastıyla yapılan işlemlerde kanun, işlemin gerçekleştiği tarihten itibaren beş yıl içinde borçlu aleyhine haciz yahut iflâs yoluyla takipte bulunulmuş olmasını arıyor (m.280).
  • Beş yıllık üst sınır. İptal davası hakkı, tasarrufun yapıldığı tarihten itibaren beş sene geçmekle düşüyor (m.284).
Başlangıç noktasıAlman tarafıTürkiye tarafı
Yakınına ivazlı devirİki yıl geriye (§3 Abs.4)İki yıl geriye; bedel nispetsizse karine (m.278)
Karşılıksız kazandırmaDört yıl geriye (§4)İki yıl geriye (m.278)
Teminat verme yahut borç ödemesiDört yıl geriye; işlem teminat ya da tatmin sağlamışsa (§3 Abs.2)Bir yıl geriye; borçlu aciz hâlindeyse (m.279)
Zarar verme kastıOn yıl geriye; karşı tarafın bilmesi şart (§3 Abs.1)Takibin, işlemden sonraki beş yıl içinde açılmış olması (m.280)
Dava hakkının düşmesiUygulanan fıkraya göre değişiyorTasarruf tarihinden beş yıl (m.284)
Mal kaçırma şüphesinde iki hukuk düzeninin tanıdığı süreler ve başlangıçları.

Tablonun söylediği şey ikili bir uyarı taşıyor. Kuzeyde on yıla kadar geriye bakılabilen bir pencere varken, burada tasarruf tarihinden işleyen beş yıllık süre hakkı tamamen düşürüyor. Geç fark edilen bir devir, hukuken tartışmasız olsa bile yalnızca takvim yüzünden kapanabiliyor.

Bizim işimiz bu aşamada dar: devrin tarihi, beyan edilen bedel, tarafların birbirine yakınlığı ve bedelin fiilen ödenip ödenmediği. Dördü bir arada belgelenmeden iddia ayakta durmuyor. Bulgunun dosyaya hangi biçimde gireceğini delil toplama sayfasında yazdık. Miras dosyalarında da benzer bir tablo çıkıyor; orada karşı taraf borçlu değil öteki mirasçılar oluyor. Tereke Fransa sınırlarına uzanıyorsa Fransa’daki mirasçı araştırması başlığına bakın.

Adres ve kimlik doğrulandığında borçlu tespiti bitmiş sayılmıyor. Resmî kayıtlarda üzerine hiçbir şey görünmeyen bir muhatap, gerçekten varlıksız olmak zorunda değil.

Uluslararası tahsilat pratiğinde bu aşamaya yaşam standardı analizi deniyor. Sorular sade: borçlunun fiilen kullandığı araç kimin adına kayıtlı, oturduğu konutun kirası hangi hesaptan ödeniyor, bir işletmede resmî bir sıfatı olmadığı hâlde söz sahibi olup olmadığı.

Gözlemin kendisi delil sayılmıyor. Araştırmanın nereye yoğunlaşacağını gösteren işaret oluyor; somut sonuç, borçlu adına ulaşılan kayıtlardan çıkıyor. Elinizde bir önceki beyanın çıktısı varsa karşılaştırma da mümkün hâle geliyor: beyanda bulunmayan ama fiilen kullanılan bir değer, esaslı değişim emaresi tartışmasını açıyor.

Memleket ayağında taşınmaz, araç ve ticaret sicili kayıtlarıyla kişi aleyhine açılmış öteki icra dosyaları birbirinden bağımsız sorgulanıyor. Kimlik paylaşım sistemine bağlı değiliz; elimizdeki yol herkese açık sicillerden geçiyor ve bulguyu sahada doğrulamakla tamamlanıyor.

Kira alacaklarında ise farklı bir duvar çıkıyor: tahliye kararı alınıyor, tahsil edilecek değer bulunamıyor. O dosyaların adım sırasını kira ödemeyen kiracı başlığı altında topladık. Çizginin tam olarak nereden geçtiğini etik ve yasal sınırlar metninde ayrıntıladık.

Sık gelen bir soru: “Almanya’da borcum var, kesin dönüş yapsam ne olur?” Soruyu sorandaki beklenti genelde borcun erişilemez hâle gelmesi. Mekanizma böyle kurulmuyor.

Alacaklı orada bir karar aldıysa, o kararı burada icra ettirmek için yukarıda anlatılan tenfiz yolunu kullanabiliyor. Türk bankasından çekilmiş bir kredide ara basamak bile bulunmuyor; dosya doğrudan Türk mahkemesine ve oradan memleketteki değerlere yöneliyor.

Takibin başlatılıp başlatılmayacağını belirleyen şey alacağın büyüklüğü ve tahsil ihtimali. Küçük tutarlarda alacaklı masraf-fayda hesabı yapıp vazgeçebiliyor, tutar büyüdükçe o ihtimal zayıflıyor. İnternette dolaşan kesin eşik rakamlarını buraya yazmıyoruz; karar kurumun kendi politikasına göre değişiyor ve bağlayıcı bir sınır bulunmuyor.

Borç kişiye ait. Eşin yahut çocukların kendi adlarına kayıtlı değerleri doğrudan takibe konu olmuyor. Tablo yalnız bir noktada değişiyor: borçlu kendi malını hacizden kaçırmak için onlara geçirmişse. O zaman mesele artık ailenin malı değil, devrin kendisi oluyor ve yukarıdaki pencereler açılıyor.

Mesele bireysel alacaklarla sınırlı kalmıyor. Ülke, Türkiye’nin en büyük ticaret ortaklarından biri ve ödemesini alamayan Türk firması sayısı az değil.

Kurumsal dosyada araştırma farklı ilerliyor. Şirketin faal olup olmadığı, yetkilisi ve sermaye yapısı ticaret sicilinden (Handelsregister) görülebiliyor; 2022’den beri bu çağrı ücret istemiyor. Açılmış bir iflâs süreci varsa resmî iflâs ilanlarından takip ediliyor.

Bir de kâğıt üzerinde faal görünüp adresinde bulunmayan şirketler var. Orada tek yol yerinde ziyaret; sicil kaydı size binanın boş olduğunu söylemiyor.

Dava açmadan önce bu üçünü bilmek, alacağın tahsil edilebilir olup olmadığını baştan gösteriyor. Kurumsal kapsamımızın tamamı hizmet listemizde; ortaklık öncesi doğrulama için geçmiş doğrulama yöntemlerimize, dijital varlık kaynaklı zararlar için kripto dolandırıcılığı sayfasına bakabilirsiniz.

Firma taleplerinde ilk iki gün genelde kayıt taramasıyla geçiyor; saha ziyareti ancak kayıt tablosu oturduktan sonra anlam taşıyor.

Borçlu tespiti sonrası Türkiye'deki mal varlığına haciz hazırlığı
Alacak dosyasında borçlu tespiti yürüten saha ekibi

Avukatlık yapmıyoruz, takip açmıyoruz. Ürettiğimiz şey, vekilinizin dilekçesine koyabileceği olgu. Çalışmayı iki başlıkta topluyoruz: adresin ve kimliğin doğrulanması, bir de kayda geçmiş değerlerin çıkarılması. Memleket ekibimiz ile Alman ekibimiz aynı dosya üzerinde çalışıyor.

Veri işlemede iki mevzuata birden bağlıyız: burada 6698 sayılı Kanun, orada Birlik veri koruma tüzüğü. Dosyaya kimlerin eriştiği baştan sınırlı tutuluyor, görevlendirme dışında kimse içeriği görmüyor. Aldığımız belgeler sertifika sayfasında yayımlı.

İkisi de kapanmış dosyalardan; kimliğe dair hiçbir ayrıntı taşımıyor.

Birinci dosya. Müvekkil memlekette yaşıyordu, muhatabı beş yıl önce Almanya’ya gitmiş ve numarasını değiştirmişti. Oradaki ekibimiz adres kaydı üzerinden güncel ikametgâhı çıkardı; tebligat yapılabilir hâle gelince duran takip yeniden işlemeye başladı.

İkinci dosya. Berlin’de oturan müvekkilimiz, memleketteki eski ortağının borcunu ödemediğini ve üzerine kayıtlı hiçbir şey olmadığını söylediğini anlattı. Memleket ekibimiz tapu ve araç kayıtlarını taradı; iki aracın, dava açılmadan birkaç ay önce eşe geçtiği ortaya çıktı. Devrin tarihi ve bedeli belgelenince talep genişletilebildi.

Ulaşan isteklerin bir bölümü yetki ve yöntem sınırımızın ötesinde duruyor; bunu peşinen bildirmeyi doğru buluyoruz.

  • Banka dökümü, bordro yahut vergi kaydı temin etmiyoruz.
  • Kimsenin elektronik postasına yahut hesabına girmeye uğraşmıyoruz.
  • Dinleme yahut görüntüleme aparatı monte etmiyoruz.
  • Borçluya baskı kurmak, aramak yahut yakınlarına haber salmak yapmadığımız iş.
  • Alacağı biz tahsil etmiyoruz; tahsilat vekilin ve icra dairesinin işi.

Sebebi ahlâkî bir duruştan ziyade verimlilik. Böyle elde edilmiş malzemenin ne buradaki ne oradaki mahkemede karşılığı var; dosyaya sürüldüğü anda alacaklının kendisi sanık sandalyesine yaklaşıyor. Sözleşme hükümlerini şartlar ve koşullar sayfasına, çalışma sıramızı nasıl çalışıyoruz başlığına yazdık.

Edilebilir. Başka bir ülkede oturmak takip açmaya engel değil; engel olan şey ikametgâhın bilinmemesi. Tebligat uluslararası adlî yardımlaşma kanalından yürüdüğü için süre uzuyor, yol kapanmıyor.

Öğrenebilirsiniz. Basit sorgu borçlunun soyadını, adlarını, doktor unvanını ve güncel adresini veriyor; genişletilmiş sorgu bunun yanında önceki adresleri, giriş ve çıkış tarihlerini, doğum bilgisini ve eşin ad ile adresini kapsıyor. İkincisi için korunmaya değer bir menfaatinizi inandırıcı biçimde ortaya koymanız gerekiyor; vadesi gelmiş alacağı ispatlayan evrak bu şartı karşılıyor.

Kural bilgilendirme, istisnası var. Bilgilendirme hukukî taleplerin ileri sürülmesini zora sokacaksa yükümlülük doğmuyor. Ancak ilgili kişinin bilgilendirilmedeki menfaati ağır basarsa istisna işlemiyor; sonucu dosyanın somut hâli belirliyor.

Evet. İcraya konulabilir bir belge varsa icra memuru muhatabı beyana çağırıyor. Borçlu mazeretsiz gelmez yahut sebep göstermeden kaçınırsa alacaklının talebi üzerine mahkeme yakalama kararı veriyor; zorlama hapsi altı ayı geçemiyor.

Hayır, iki açıdan. Malî durumunda esaslı bir değişiklik olduğunu gösteren inandırıcı veri sunarsanız yeni beyan istenebiliyor. Ayrıca yeni beyan gerekmediği hâlde icra memuru size son listenin çıktısını gönderiyor; eldeki beyanla fiilî durumu karşılaştırmanın yolu bu.

İcra memuruna üç sorgu yetkisi tanınmış: emeklilik kurumundan işverenin adı ve adresi, Federal Vergi Dairesi üzerinden banka hesabı verisi, Federal Motorlu Taşıtlar Dairesi’nden adına kayıtlı araç. Yetki koşullu; talebin maddedeki şartlara oturacak biçimde gerekçelendirilmesi gerekiyor.

Bakma hakkı bir amaç listesine bağlanmış durumda ve birinci sıradaki amaç icra. Ekonomik güvenilirlik denetimi, kamusal edimlerin şartlarının incelenmesi, ödememeden doğacak zararın önlenmesi, ceza takibi ve kişinin kendi kaydını sorması da listede. Alınan bilgi yalnız o amaçla kullanılıyor.

Her iki ülkede de alınabilir, süreler ayrı. Kuzeyde yakına ivazlı devirde iki yıl, karşılıksız edimde dört yıl ve zarar verme kastında on yıl geriye bakılabiliyor; on yıllık pencerede karşı tarafın kastı bilmesi aranıyor. Burada ivazsız tasarrufta iki yıl, aciz hâlindeki rehin ve ödemede bir yıl geriye gidiliyor ve tasarruf tarihinden itibaren beş sene geçmekle dava hakkı düşüyor.

Düşmez. Orada alınmış bir hüküm, tenfiz edildikten sonra burada icraya konulabiliyor. Kredinin kaynağı bir Türk bankasıysa o ara basamağa bile gerek kalmıyor.

Göremezsiniz. SCHUFA devlet sicili değil, özel bir kredi bilgi şirketi ve verisini kendi sözleşmeli kurumlarına, kurulacak yahut süren bir sözleşme ilişkisi çerçevesinde veriyor. Alacaklı sıfatı o kayda erişim doğurmuyor; kişinin kendisi ise kendi kaydının kopyasını isteyebiliyor.

Sicildeki durum, yetkilisi ve hakkında açılmış iflâs süreci resmî kayıtlardan görülebiliyor; ticaret sicili çağrısı 2022’den beri ücretsiz. Sicilde faal görünen firmanın adreste karşılığı yoksa bunu ancak yerinde bakarak anlarsınız.

Başka bir konu için soru-cevap arşivimize bakabilirsiniz.

Madde numaralarını kendiniz karşılaştırabilesiniz diye kullandığımız metinleri aşağıya koyduk:

  • Taşınma bildirimi ve iki haftalık süre — BMG §17
  • Basit adres sorgusunun kapsamı ile sınırı — BMG §44
  • Genişletilmiş sorgunun dokuz kalemi, menfaat şartı, bilgilendirme istisnası — BMG §45
  • Mal beyanının kapsamı; yakına ivazlı devir ile karşılıksız edim soruları — ZPO §802c
  • Beyandan sonraki iki yıl, esaslı değişim istisnası, son listenin çıktısı — ZPO §802d
  • Beyana zorlamak için verilen yakalama kararı — ZPO §802g
  • Zorlama hapsinin altı aylık üst sınırı — ZPO §802j
  • İcra memurunun üç resmî sorgusu — ZPO §802l
  • Borçlu sicilinin içeriği — ZPO §882b
  • Kaydın üç yıl sonra silinmesi, erken silme hâlleri — ZPO §882e
  • Sicile bakma hakkının bağlı olduğu amaç listesi — ZPO §882f
  • Devrin iptali: §2 giriş şartı, §3 zarar verme kastı, §4 karşılıksız edim — Anfechtungsgesetz
  • Tasarrufun iptali davası, davalılar, m.277 ilâ m.284 arasındaki süreler — İcra ve İflâs Kanunu
  • Tenfizin şartları ile tanımanın ayrılığı; m.50, m.51, m.54, m.58 — 5718 sayılı MÖHUK
  • Araştırma sırasında toplanan verinin hukukî rejimi — 6698 sayılı Kanun

Buradaki hukukî çerçeve, Ekim 2026’da yürürlükte bulunan metinlerden çıkarıldı. İşlevi dosyanın haritasını vermek; vekilinizin görüşünün ikamesi değil. Tahsil dosyalarında icra hukuku ile milletlerarası usul kuralları kesiştiği için, dilekçe hazırlanmadan evvel bu iki daldan anlayan bir hukukçuya danışmanızı tavsiye ederiz.

Alacak dosyalarında en pahalı kalem gecikme: devirlerin üzerinden geçen zaman, kapanan hak düşürücü süreler, soğuyan izler. Elinizdeki belgeyi ve bildiklerinizi anlatın; borçlu hakkında neyin araştırılabilir olduğunu, ne kadar süreceğini ve maliyetini söyleyelim. Tahsil ihtimali görünmüyorsa onu da duyarsınız.

Bize ulaşmak için iletişim sayfası yeterli. Fiyatlandırmanın neye göre değiştiğini ücret sayfasında ayrıntıladık.

Son güncelleme: 11/10/2026

1