Kanada’da Özel Dedektif Hizmetleri

Kanada’da Dedektiflik Ruhsata Bağlı

Federal düzeyde bir dedektiflik ruhsatı yok; yetki eyaletlerde. Yani Ontario’da alınan bir belge Quebec’te geçerli olmuyor, Alberta’daki bir büro British Columbia’da saha çalışması yapmak için oranın ruhsatına ihtiyaç duyuyor.

Şartların resmî dökümü için: Ontario özel dedektif ruhsatı · Alberta araştırmacı ruhsatı.

Ontario örneğinden gidersek şartlar şöyle: on sekiz yaşını doldurmuş olmak, Kanada’da çalışma hakkına sahip bulunmak, adli sicil ve yargı kayıtları kontrolünden geçmek, zorunlu temel eğitimi tamamlayıp sınavı vermek. Verilen ruhsat, düzenlendikten sonraki ikinci doğum gününde sona eriyor ve yenilenmesi gerekiyor.

Bu Sizin İçin Ne Anlama Geliyor?

Bir büroyla anlaşacaksanız sorulacak ilk soru bellidir: ruhsat hangi eyaletten, numarası ne? Ruhsat numarası doğrulanabilir bir veridir. Kendini özel dedektif diye tanıtıp ruhsat gösteremeyen bir muhatapla çalışmak, topladığı bilginin dosyanızda kullanılamaması riskini de beraberinde getiriyor.

Aynı soruyu bize de sorabilirsiniz; cevabımız aşağıdaki başlıkta.

Kanada Dosyalarında Rolümüz Nedir?

Açık konuşalım, çünkü bu alanda abartılı anlatım çok yaygın. Kanada’da ofisimiz yok. Bürolarımızın adresleri iletişim sayfasında tek tek yazılı ve hepsi Almanya ile Türkiye’de.

Kanada bağlantılı dosyalarda yaptığımız iş şu: konunun Türkiye ayağını kendi ekibimizle yürütüyoruz, Kanada tarafında saha çalışması gerekiyorsa ilgili eyalette ruhsatlı bir büroyla çalışıyoruz. Koordinasyonu, çeviriyi ve raporun Türk hukukuna uygun biçimde hazırlanmasını biz üstleniyoruz. Bu yöntemin avantajı, Kanada tarafındaki işin o eyaletin kurallarına göre, ruhsatlı biri tarafından yapılmış olması.

«Toronto ofisimiz», «Calgary ekibimiz» türünden ifadeler bu yüzden bizde geçmiyor. Nasıl çalıştığımızı nasıl çalışıyoruz sayfasında ayrıntılandırdık.

Kanada Hukuku Neye İzin Veriyor?

Ses Kaydında Tek Taraf Kuralı

Buradaki düzen Türkiye ve Almanya’dan ayrılıyor. Ceza Kanunu, özel bir görüşmenin izinsiz dinlenmesini suç sayıyor; ancak görüşmenin taraflarından biri rıza gösterdiğinde bu yasak devreye girmiyor. Yani kendi katıldığınız bir konuşmayı kaydedebiliyorsunuz.

Buna karşılık taraf olmadığınız bir görüşmeyi kaydetmek suç. Kanunda öngörülen üst sınır beş yıl hapis. Bir odaya cihaz bırakıp çıkmak, telefona yazılım yüklemek ya da başkalarının konuşmasını uzaktan dinlemek bu kapsama giriyor. Mahremiyet beklentisi bulunan bir yerde gizlice görüntü almak ayrıca düzenlenmiş; ceza tarafı da benzer ağırlıkta.

Araç Takibi ve Teknik Cihazlar

Bir aracın altına gizlice verici yerleştirmek, sahibinin rızası olmadan konum verisi toplamak anlamına geliyor ve kişisel veri mevzuatı bakımından sorunlu. Telefona yazılım yüklemek ise doğrudan iletişimin izinsiz ele geçirilmesi kapsamına giriyor. İki yöntemi de kullanmıyoruz; dosyada işe yarayan şey, açık alanda üretilmiş ve kaynağı gösterilebilen materyal oluyor.

Kayıtlara Erişim ve Mülkiyet Sınırı

Kanada’da kişisel verinin toplanması federal ve eyalet düzeyindeki mevzuatla sınırlanmış durumda. Pratikteki karşılığı şu: bir araştırmacı bankanın hesap hareketlerine, otelin misafir kayıtlarına, operatörün görüşme dökümüne ulaşamaz. Bu bilgileri temin edebileceğini söyleyen biri ya bunları uydurur ya da bir suçun içindedir.

Mülkiyet tarafında da sınır net: izinsiz özel mülke girmek, ya da girme izni geri alındığı hâlde orada kalmak yasak. Gözlem, herkesin bulunabildiği alanlarda yapılıyor.

Polis Gibi Görünmek Yasak

Mevzuat bu konuda ayrıca hüküm koymuş. Ruhsatlı bir özel dedektif rozet ya da yetki simgesi taşıyamaz, kendini polis memuru gibi tanıtamaz, unvanında «polis» çağrışımı yapan ifadeler kullanamaz. Resmî soruşturma yürütmek de kolluğun işi; özel bir büronun böyle bir yetkisi bulunmuyor.

Geri çevirdiğimiz konu başlıklarını etik ve yasal durumlar altında topladık; teknik tarama konusundaki çalışmamızı ise teknik takip sayfasına yazdık.

Kanada Mahkemesinin Kararı Türkiye’de İşler mi?

İki ayrı yol var ve karıştırılıyor. Bir yabancı kararın Türkiye’de hüküm doğurması için tanıma, icra edilebilmesi için tenfiz gerekiyor. Aradaki en önemli fark karşılıklılık şartında: tenfizde aranıyor, tanımada aranmıyor. Boşanma kararı gibi kişi hâline ilişkin bir hükmün nüfusa işlenmesi tanıma yoluyla yürüdüğü için bu ayrım pratikte çok işe yarıyor.

Karşılıklılığın nasıl değerlendirileceği eyaletten eyalete farklılık gösterebildiğinden, tenfiz gereken dosyalarda bunu peşinen söylememek doğru olur; avukatınızla eyalet bazında bakmanız gerekiyor. Yurt dışı kararlarının Türkiye ayağını ayrı bir yazıda örnekleriyle anlattık.

Mirasçı ve Lehtar Araştırması

Tereke işlemleri eyaletten eyalete değişiyor. İlk netleştirdiğimiz şey de merhumun son ikametgâhı ile dosyanın hangi makamda yürüdüğü oluyor; aynı aile için Montreal, Toronto ve Calgary’de bambaşka kayıt izleri çıkabiliyor.

İngilizcedeki missing heir ve missing beneficiary ifadeleri iki ayrı durumu anlatıyor. Birincisinde vasiyette adı geçen kişiye ulaşılamıyor; ikincisinde ortada vasiyet yok ve yasal mirasçı listesi tam çıkarılamamış. İkisini ayrı kategoride tutmamızın sebebi, izlenecek kayıt yolunun da farklı olması.

Yaptığımız iş kişiye ulaşmak; lehtar sıfatının tespiti ve terekenin paylaşımı bizim alanımız değil. Eski adresler, isim değişiklikleri, başka bir eyalete ya da ülkeye taşınma ihtimali karşılaştırılıyor. Ayrım sayesinde ilgili eyaletteki probate sürecinde kimin ayrıca doğrulanması gerektiği netleşiyor. Türkiye’deki taşınmaz tarafını miras kaçırma ve tereke araştırması sayfasında ele aldık.

Hangi Konularla Başvuruluyor?

Kanada bağlantılı taleplerin büyük kısmı iki ülkede birden yürüyen dosyalardan geliyor. Türkiye’de bir işlem başlamış, taraflardan biri Kanada’da; ya da tersi.

• Kanada’da adres tespiti. Tebligatın ulaşmadığı ya da yıllardır bağı kopmuş bir kişinin güncel adresinin kayıtlardan çıkarılıp yerinde doğrulanması. En sık gelen özel dedektif talebi bu başlıkta.
• Mirasçı araştırması. Türkiye’de açılan bir tereke dosyasında Kanada’da yaşadığı düşünülen mirasçılara ulaşılması ya da tersi.
• Alacak ve borçlu tespiti. Kanada’ya yerleşmiş bir borçlunun bulunması; aynı işin Almanya’daki yürüyüşünü alacak ve borçlu tespiti başlığında ele aldık.
• Aile hukuku dosyaları. Kanada’da açılmış bir boşanma ya da velayet dosyasının Türkiye ayağı; dava tarafını boşanma davasında delil sayfasında bulabilirsiniz.
• Ortaklık ve yatırım öncesi doğrulama. Kanada’da kurulu bir şirketin ya da bir iş ortağı adayının beyanlarının kamuya açık kayıtlarla karşılaştırılması.
• Kayıp yakın araştırması. Göç sonrası bağı kopmuş aile üyeleri; nasıl ilerlediğimizi kayıp kişi bulma başlığı altında anlattık.

Ücret Neye Göre Belirleniyor?

Kanada bağlantılı bir dosyada bütçe iki parçadan oluşuyor: Türkiye ayağındaki çalışma ve gerekiyorsa Kanada’daki ruhsatlı büronun ücreti. İkincisini olduğu gibi aktarıyoruz, üzerine pay eklemiyoruz. Kendi kalemlerimiz ve bugün geçerli bandımız ücretler sayfasındaki tabloda duruyor.

Maliyeti hareket ettiren başlıklar: kaç eyalette çalışılacağı, saha günü gerekip gerekmediği, belgelerin çevirisi ve gerekiyorsa apostil, raporun bir mahkemeye sunulup sunulmayacağı.

Tanışma görüşmesi ücretsiz; orada size «bundan sonuç çıkmaz» deme ihtimalimiz de var. Kanada’daki bir kaydın elde edilemeyeceğini baştan biliyorsak dosyayı almıyoruz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kanada’da dedektif tutmak yasal mı?

Yasal. Ancak Kanada özel dedektif hizmeti alacaksanız, çalışacağınız kişinin bulunduğu eyaletten ruhsatlı olması gerekiyor. Kanada’da bu meslek eyalet kanunlarıyla düzenlenmiş durumda ve ruhsat numarası doğrulanabilir bir bilgi. Ruhsatsız çalışan biriyle anlaşmak yaptırım riski doğuruyor; üstüne topladığı materyalin dosyanızda işe yaramama ihtimali de artıyor.

Eşimin Kanada’daki telefon görüşmelerini kaydettirebilir miyim?

Hayır. Kanada hukuku, taraf olmadığınız bir görüşmenin kaydedilmesini suç saymış; yaptırımı ağır. Kendi katıldığınız bir konuşmayı kaydetmeniz ise serbest; kanun tek tarafın rızasını yeterli görüyor. Aradaki fark tam olarak budur ve sık karıştırılıyor.

Kanada’daki banka hesabını araştırabiliyor musunuz?

Araştıramıyoruz ve bunu vaat eden hiçbir büroya itibar etmeyin. Hesap hareketi kişisel veri mevzuatıyla korunuyor; üçüncü kişilerin erişimine kapalı. Mal varlığı tarafında yapılabilecek olan, kamuya açık tapu ve şirket kayıtlarının incelenmesi.

Kanada’da ofisiniz var mı?

Yok. Ofislerimiz Almanya ve Türkiye’de; adresleri iletişim sayfamızda yazılı. Saha çalışması gereken dosyalarda o eyaletin ruhsatını taşıyan bir meslektaşla ilerliyor, koordinasyonu ve Türkiye ayağını biz üstleniyoruz.

Kanada’da alınan boşanma kararı Türkiye’de geçerli olur mu?

Nüfus kaydına işlenmesi için tanıma davası açılması gerekiyor. Tanımada karşılıklılık şartı aranmıyor, bu yüzden süreç tenfize göre daha rahat ilerliyor. Kararın icra edilmesi gerekiyorsa tenfiz gündeme geliyor ve orada karşılıklılık değerlendirmesi devreye giriyor; bunu dosyanıza göre avukatınızla konuşmanız gerekiyor.

Mirasçı araştırmasında sonuç garantisi veriyor musunuz?

Vermiyoruz. Kayıt izleri bazı dosyalarda kısa sürede sonuç veriyor, bazılarında hiç çıkmıyor. Baştan söylediğimiz şey, hangi kayıt gruplarına bakacağımız ve hangi aşamada durup sizi bilgilendireceğimiz oluyor. Sonuç garantisi veren bir muhatapla karşılaşırsanız temkinli olun.

Rapor Kanada mahkemesinde kullanılabilir mi?

Kanada tarafındaki çalışma o eyaletin kurallarına uyularak ruhsatlı bir büro eliyle yapıldığında kullanılabilir hâle geliyor. Türkiye’de sunulacaksa ayrıca yeminli çeviri ve apostil adımı var. Belgenin hangi ülkede kullanılacağını baştan bilmemiz, raporu ona göre kurmamızı sağlıyor.

Aradığınız başlık burada yoksa soru-cevap bölümümüz daha uzun bir liste içeriyor.

Kanada Bağlantılı Dosyanızı Konuşalım

Anlatın, birlikte bakalım. Görüşmenin sonunda elinizde şunlar oluyor: konunun araştırmaya elverip elvermediği, hangi eyaletin kurallarının işleyeceği ve yaklaşık bir bütçe aralığı.

Bize iletişim sayfasındaki numaralardan ulaşabilirsiniz. Kuruluşumuz ve ekibimiz hakkımızda sayfasında, denetimden geçmiş belgelerimiz sertifikalarımız sayfasında. Diğer ülkelerdeki çalışmalarımız: İsviçre · Fransa · Avusturya · Birleşik Arap Emirlikleri. Tüm hizmet başlıkları hizmetler sayfasında.